W tym roku, tak samo jak w zeszłym, cena będzie najczęściej decydować o wyborze konkretnych produktów na wielkanocny stół. Obecnie 81,2 proc. konsumentów zamierza kierować się nią podczas zakupów. Jej znaczenie urosło rdr. o 1,7 p.p.
W TOP5 czynników widać też jakość – 69,6 proc., promocję – 57,8 proc., własne doświadczenie – 31 proc., a także dostępność – 15,9 proc.. Każda z tych pozycji odnotowała wzrost. Wiadomo też, że w br. rodacy będą szukać promocji na święta głównie takich kategorii, jak mięso i wędliny, świeże owoce i warzywa, a także nabiał i sery (jogurty, śmietana, masło, sery żółte). Ponadto w pierwszej piątce są jajka, jak również produkty do wypieków (mieszanki, mąka, dodatki do ciast, budynie itp.).
Plany zakupowe Polaków
Z raportu Grupy Blix i UCE RESEARCH pt. „Plany zakupowe Polaków na Wielkanoc 2026” można wyczytać, co w tym roku wpłynie na wybór konkretnych produktów na świąteczne stoły Polaków. Przede wszystkim będzie to cena, o czym informuje 81,2 proc. konsumentów (rok wcześniej – 79,5 proc.). Według autorów raportu, zwiększenie jej znaczenia pokazuje, że rodzimy konsument wciąż funkcjonuje w realiach rynku silnie promocyjnego, gdzie szukanie okazji stało się codziennym nawykiem zakupowym.
– W ostatnich dwóch latach gospodarstwa domowe bardzo mocno odczuły inflację w kategorii żywności, dlatego w okresach, takich jak Wielkanoc, rodacy jeszcze uważniej porównują ceny między sieciami handlowymi. Wzrost znaczenia ceny może wynikać również z oczekiwania dalszych podwyżek w wybranych kategoriach, np. w mięsie, nabiale czy jajach, które historycznie drożeją przed świętami – mówi dr Krzysztof Łuczak, jeden ze współautorów raportu i główny ekonomista Grupy Blix.
Do tego Marcin Lenkiewicz, drugi ze współautorów raportu z Grupy Blix, wskazuje na czynniki geopolityczne, takie jak napięcia na Bliskim Wschodzie czy koszty energii i transportu. – One dodatkowo wzmacniają poczucie niepewności cenowej, choć bezpośrednio przed świętami tego efektu w polskich sklepach raczej nie zobaczymy. W praktyce oznacza to, że Polacy nie tylko szukają oszczędności, ale coraz aktywniej planują zakupy w oparciu o promocje i gazetki sieci handlowych – podkreśla ekspert.
Jakość i promocje
Dalej w zestawieniu widać jakość – 69,6 proc. (poprzednio – 65,7 proc.), promocję – 57,8 proc. (55,3 proc.), własne doświadczenie – 31 proc. (25,1 proc.), a także dostępność – 15,9 proc. (14,7 proc.). W przypadku tych czynników również nastąpiły same wzrosty. Jak stwierdza dr Krzysztof Łuczak, wzrost znaczenia jakości, promocji i własnych doświadczeń pokazuje, że konsumenci starają się łączyć oszczędność z racjonalnym wyborem produktów. Polacy nie chcą już kupować najtańszych produktów za wszelką cenę, ale raczej szukają najlepszego stosunku jakości do ceny, szczególnie w okresie świątecznym.
– Wyraźny wzrost znaczenia własnych doświadczeń sugeruje, że konsumenci coraz częściej opierają decyzje na wcześniejszych zakupach i sprawdzonych markach lub produktach, a nie tylko na komunikacji marketingowej. To efekt większej świadomości zakupowej oraz ogromnej dostępności informacji w internecie i aplikacjach zakupowych. Jednocześnie promocje nadal odgrywają kluczową rolę, ponieważ polski rynek FMCG pozostaje jednym z najbardziej napędzanych promocjami w Europie. Ponad 30 proc. produktów sprzedaje się w ramach tego typu akcji – komentuje Marcin Lenkiewicz.
Na kolejnych miejscach w rankingu są takie czynniki decyzyjne, jak marka – 9,2 proc. (rok wcześniej – 9,8 proc.), bliskość miejsca zakupu – 5,9 proc. (4,7 proc.), opinia rodziny lub znajomych – 3,2 proc. (2,7 proc.), brak kolejek w sklepie – 1,7 proc. (2,2 proc.), reklama – 0,9 proc. (1 proc.), a także możliwość negocjacji ceny – 0 proc. (0,2 proc.). Z kolei inne kwestie wyżej nieujęte odnotowały 0,6 proc. (poprzednio – 0,6 proc.). Natomiast nie umie się określić 0,6 proc. badanych (0,2 proc.).
– Niższe znaczenie reklamy, marki czy opinii znajomych wynika z rutynowego charakteru codziennych zakupów spożywczych. W kategoriach FMCG dominują produkty dobrze znane konsumentom. W momencie podejmowania decyzji w sklepie dużo większą rolę odgrywa cena i dostępność produktu na półce. Spadek znaczenia kolejek czy negocjacji ceny pokazuje natomiast, że handel nowoczesny jest już bardzo efektywny operacyjnie i konsumenci traktują te kwestie jako standard. W praktyce decyzje zakupowe są dziś bardziej pragmatyczne niż emocjonalne – analizuje dr Krzysztof Łuczak.
Najważniejsze kategorie
Respondenci wskazali też (po raz pierwszy w tym roku) najważniejsze kategorie produktów spożywczych, których zamierzają szukać w gazetkach promocyjnych na święta. 65,8 proc. uczestników sondażu podało mięso i wędliny. 61,2 proc. konsumentów zadeklarowało świeże owoce i warzywa, a 58,6 proc. – nabiał i sery (jogurty, śmietana, masło, sery żółte).
– Najczęściej wyszukiwane kategorie – mięso, wędliny, świeże warzywa, owoce oraz nabiał – stanowią fundament tradycyjnego koszyka wielkanocnego. Jednocześnie wykazują wysoką jego wartość i dużą zmienność cen. Dlatego konsumenci szczególnie aktywnie poszukują na nie promocji. Widać to również po danych z aplikacji zakupowych. Produkty, takie jak masło, mięso czy nabiał, należą do najczęściej wyszukiwanych w okresach przedświątecznych – zauważa Marcin Lenkiewicz.
Natomiast dr Krzysztof Łuczak dodaje, że sieci handlowe bardzo intensywnie promują właśnie te kategorie. – Są one silnym magnesem przyciągającym klientów do sklepu. Dlatego zainteresowanie gazetkami wynika głównie z chęci znalezienia najlepszej ceny, a nie z problemu dostępności produktów – zwraca uwagę współautor raportu.
W dalszej kolejności w zestawieniu widnieją jajka – 54,8 proc., produkty do wypieków (mieszanki, mąka, dodatki do ciast, budynie itp.) – 43,4 proc., jak również słodycze i desery (czekolady, praliny, świąteczne słodycze) – 36,3 proc.. Następne w rankingu są sosy i dodatki (majonez, musztardy, chrzan, ketchupy) – 33,6 proc., a także napoje (soki, napoje gazowane i niegazowane) – 32,5 proc..
– Jajka, produkty do wypieków czy słodycze mają bardzo silny kontekst świąteczny, ale często stanowią mniejszą część wartości całego koszyka niż mięso czy świeże produkty. Konsumenci nadal zwracają uwagę na ceny. Jednak w przypadku tych kategorii ważną rolę odgrywa także tradycja i planowanie konkretnych potraw lub wypieków – zaznacza Marcin Lenkiewicz.
Jak podsumowuje dr Krzysztof Łuczak, wiele z tego typu produktów kupuje się w określonych ilościach, więc potencjał oszczędności jest mniejszy niż w przypadku droższych kategorii. Dlatego ich obecność w gazetkach z promocjami jest ważna, ale nie aż tak krytyczna jak w przypadku mięsa czy nabiału. W praktyce są to raczej artykuły uzupełniające koszyk świąteczny niż główne elementy, na których konsumenci szukają największych oszczędności.